Mag je een stacaravan of chalet op eigen grond of landbouwgrond zetten?

Door Matheus Agueda · 24 oktober 2026

Het korte antwoord

Dat hangt af van het omgevingsplan van de gemeente. Een activiteit die in strijd is met het omgevingsplan is verboden zonder omgevingsvergunning, en ook voor het bouwen zelf kan een omgevingsvergunning nodig zijn. Een landelijke regel die wonen op agrarische grond toestaat of verbiedt hebben we in de wetteksten niet gevonden: het omgevingsplan van de gemeente beslist. Het draait om twee dingen: of het omgevingsplan op jouw perceel een woonfunctie of ander passend gebruik toelaat, en of je een omgevingsvergunning nodig hebt.

De regels in het kort (Omgevingswet geldend van 01-07-2026, Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) geldend van 24-09-2026, Omgevingsbesluit geldend van 01-10-2026):

• Zonder omgevingsvergunning geen omgevingsplanactiviteit en geen bouwactiviteit: beide zijn verboden, tenzij een uitzondering geldt (Omgevingswet art. 5.1, eerste lid onder a en tweede lid onder a).
• Bouwen omvat ook het neerzetten van een bouwwerk: de definitie van bouwwerk gaat over de constructie, niet over de naam stacaravan of chalet (Omgevingswet, bijlage bij art. 1.1).
• Wielen of het ontbreken van fundering staan in de geraadpleegde wetteksten nergens als vrijstelling: stacaravan en tiny house worden daarin niet gedefinieerd.
• Een uitzondering op de vergunningplicht voor recreatief nachtverblijf: op de grond, niet hoger dan 5 m en niet meer dan 70 m2, maar het omgevingsplan blijft gelden (bruidsschat, art. 22.27 onder b).
• Permanent wonen in een recreatiewoning: alleen als het omgevingsplan dat toestaat (Rijksoverheid, vraag-en-antwoord recreatiewoning).
• Landbouwgrond: bestemming, bouwvlak, woonfunctie en bedrijfswoningen verschillen per gemeente; zonder passende regel kan een omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA) de route zijn (IPLO, BOPA op hoofdlijnen).

De teksten hieronder zijn op 24-10-2026 geraadpleegd op wetten.overheid.nl, iplo.nl en rijksoverheid.nl. Dit artikel geeft algemene informatie en vervangt geen advies: de gemeente beoordeelt het concrete geval.

Nu beschikbaar

ABI Monterey 3 Slaapkamers 40,13 m² (unit 2)

13 152 €+ BTW

Atlas Moonstone Super 2 Slaapkamers 39,02 m²

16 438 €+ BTW

DE45 Chalet 2 Slaapkamers 38,16 m²

20 350 €+ BTW

Willerby Granada 2 Slaapkamers 40,13 m²

24 497 €+ BTW

→ Bekijk de volledige catalogus

Stacaravan of chalet op eigen grond: de situaties vergeleken

Wat de wet zegt: bouwwerk, bouwen en omgevingsplan

De Omgevingswet (geldend van 01-07-2026) definieert een bouwwerk in de bijlage bij art. 1.1. Het gaat om een constructie die «op de plaats van bestemming hetzij direct of indirect met de grond verbonden is» of die «hetzij direct of indirect steun vindt in of op de grond, bedoeld om ter plaatse te functioneren». Bouwen omvat volgens dezelfde bijlage ook het neerzetten, oprichten, vernieuwen, veranderen of vergroten van een bouwwerk. Een bouwactiviteit is de activiteit die het bouwen van een bouwwerk inhoudt.

Twee verboden zijn voor jouw vraag belangrijk. Art. 5.1, tweede lid onder a: «Het is verboden zonder omgevingsvergunning de volgende activiteiten te verrichten: a. een bouwactiviteit». En art. 5.1, eerste lid onder a: hetzelfde voor een omgevingsplanactiviteit. Dat is onder meer een activiteit die in strijd is met het omgevingsplan (bijlage bij art. 1.1).

Het omgevingsplan is dus de sleutel. Volgens art. 4.2, eerste lid bevat het voor het gehele grondgebied van de gemeente de regels die nodig zijn met het oog op een evenwichtige toedeling van functies aan locaties, en volgens art. 2.4 stelt de gemeenteraad voor het hele grondgebied één omgevingsplan vast. Waar een gemeente nog geen nieuw omgevingsplan heeft, gelden bestemmingsplannen en beheersverordeningen als deel ervan (Invoeringswet Omgevingswet art. 4.6, eerste lid, geldend van 01-07-2026). In de overgangsfase, van 1 januari 2024 tot 1 januari 2032, heeft de gemeente een tijdelijk deel van het omgevingsplan (IPLO).

Het Bbl kent een aparte technische toets. Voor een gebouw of bouwwerk met een dak geldt de vergunningplicht voor de bouwactiviteit onder meer als het niet op de grond staat, hoger is dan 5 m of een dakterras of balkon heeft (Bbl art. 2.25). Voor een bouwwerk van gevolgklasse 1 geldt die vergunningplicht niet (Bbl art. 2.27, eerste lid onder a); in plaats daarvan moet de bouwactiviteit ten minste vier weken voor het begin van de bouwwerkzaamheden worden gemeld (Bbl art. 2.18, eerste lid). Een niet in een woongebouw gelegen grondgebonden woonfunctie (niet zijnde een woonfunctie voor zorg of kamergewijze verhuur) en een niet in een logiesgebouw gelegen grondgebonden logiesfunctie behoren tot de gebruiksfuncties waarvoor gevolgklasse 1 kan gelden (Bbl art. 2.17, derde lid onder a en c). Hoe dit uitpakt voor een caravan op wielen volgt uit geen van de geraadpleegde artikelen. En de toets aan het omgevingsplan blijft apart staan.

Stacaravan op wielen of op een fundering: geen vrijstelling gevonden

In de geraadpleegde wetteksten (Omgevingswet, Bbl, Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl), Omgevingsbesluit, Invoeringswet) wordt stacaravan of tiny house niet gedefinieerd. De enige treffer op «caravan» is Bijlage V van het Omgevingsbesluit, onderdeel «Permanente kampeer- of caravanterreinen». De wet kent verder het begrip woonwagen: een «woonfunctie op een locatie» die voor een woonwagen is bestemd (Bbl bijlage I).

Een constructie die ter plaatse bedoeld is te functioneren en met de grond verbonden is of daarop steunt, is een bouwwerk (zie hierboven). Dat een stacaravan, mobiele chalet of tiny house op wielen staat of niet op een fundering rust, wordt in de geraadpleegde wetteksten nergens als vrijstelling genoemd.

IPLO rekent caravans en stacaravans, naast recreatiewoningen, tot recreatief nachtverblijf: «Bij recreatief nachtverblijf gaat het naast recreatiewoningen ook om tenten, tentwagens, kampeerauto’s, caravans of stacaravans.» Dat staat op een IPLO-webpagina, niet in een wetsartikel.

Een eenheid op een chassis houdt één praktisch voordeel: als de gemeente nee zegt, kan hij weer weg. Zie de gids over de kosten van transport van een stacaravan.

De uitzondering voor recreatief nachtverblijf (art. 22.27)

De bruidsschat van het omgevingsplan bepaalt in art. 22.26: «Het is verboden zonder omgevingsvergunning een bouwactiviteit te verrichten en het te bouwen bouwwerk in stand te houden en te gebruiken.» Art. 22.27 maakt daar uitzonderingen op, waaronder onder b een bouwwerk voor recreatief nachtverblijf dat aan drie eisen voldoet: op de grond staand, niet hoger dan 5 m en een oppervlakte van niet meer dan 70 m2.

Let op drie dingen:

1. De uitzondering heft alleen de vergunningplicht van art. 22.26 op. Het opschrift van art. 22.27 zegt zelf: «omgevingsplan onverminderd van toepassing».
2. IPLO schrijft: «Deze bouwactiviteiten moeten wel passen binnen de ruimtelijke bouwregels in het tijdelijk deel omgevingsplan.»
3. Het begrip «recreatief nachtverblijf» is in de geraadpleegde teksten niet gedefinieerd, en of een stacaravan die als woning wordt gebruikt onder deze uitzondering valt, volgt uit geen enkel geciteerd artikel. Vraag dat de gemeente.

Het Rijk heeft vergunningvrije gevallen voor de omgevingsplanactiviteit aangewezen (IPLO verwijst naar art. 2.28 tot en met 2.30 Bbl). Volgens IPLO kunnen gemeenten deze gevallen in het omgevingsplan «niet alsnog vergunningplichtig maken». De bruidsschat geldt tijdens de overgangsfase zolang de gemeente nog geen eigen regels heeft gesteld, en de gemeente kan ze wijzigen (IPLO).

Tijdelijk neerzetten: hoe lang mag een stacaravan blijven staan?

Een vaste maximale termijn voor een stacaravan of caravan hebben we in de geraadpleegde teksten niet gevonden. Wat er wel staat:

• Een tijdelijk bouwwerk is een «bouwwerk met een instandhoudingstermijn van ten hoogste 15 jaar op dezelfde locatie» (Bbl bijlage I, begrippen algemeen).
• In een omgevingsvergunning voor een bouwactiviteit voor een tijdelijk bouwwerk wordt een termijn van ten hoogste vijftien jaar gesteld, waarna de oorspronkelijke toestand moet zijn hersteld. Een kortere termijn kan worden verlengd tot ten hoogste vijftien jaar (Omgevingsbesluit art. 10.23, eerste en tweede lid, geldend van 01-10-2026).
• Een tijdelijke omgevingsvergunning voor een BOPA is mogelijk. Voor de tijdelijke omgevingsplanactiviteit bouwen geldt volgens IPLO «geen wettelijke maximale termijn»; bij een tijdelijke bouwactiviteit kan het bevoegd gezag aansluiten bij de termijn van maximaal vijftien jaar.

IPLO geeft ook een voorbeeld: een initiatiefnemer wil twee jaar een tijdelijke woning bouwen op zijn perceel, naast de bestaande woning. Het omgevingsplan staat maar één hoofdgebouw toe, dus: «Er is een omgevingsvergunning voor een BOPA nodig.»

Permanent wonen: omgevingsplan en recreatiewoning

Rijksoverheid is helder: «U mag alleen permanent in een recreatiewoning wonen als dat mag volgens het omgevingsplan.» Een recreatiewoning is meestal alleen voor recreatie bedoeld, en recreatiewoningen zijn vakantiehuisjes op een vakantiepark, camping of op het strand. Permanente bewoning mag alleen als in het omgevingsplan staat dat wonen daar mag, of met een speciale vergunning. De gemeente bepaalt dat. Rijksoverheid: «Gemeenten moeten handhavend optreden tegen mensen die onrechtmatig in een recreatiewoning wonen.»

Voor elke woning geldt: uit de bouw- en gebruiksregels van het omgevingsplan blijkt of een woning op een bepaalde locatie is toegelaten (IPLO, Bouwregels woning(en)). De gemeente kan in de omgevingsvisie en in het omgevingsplan aangeven waar woningen zijn toegestaan (IPLO, Woning(en)).

Landbouwgrond: geen landelijk verbod gevonden, het omgevingsplan beslist

Voor de vraag of je op landbouwgrond een stacaravan of chalet mag zetten hebben we geen landelijk antwoord gevonden. In de Bkl en het Bbl hebben we geen regel gevonden die wonen op agrarische grond toestaat of verbiedt. Het hangt af van het omgevingsplan van de gemeente, op veel plekken nog een oud bestemmingsplan als onderdeel van het tijdelijk deel. Per gemeente verschilt onder meer de bestemming of functieaanduiding, het bouwvlak, de maximale oppervlakte, of er een woonfunctie is en welke regels voor bedrijfswoningen gelden.

Laat het omgevingsplan een gebruik niet toe en bevat het geen binnenplanse vergunningplicht waarmee dat gebruik kan worden toegestaan, dan is een aanvraag daarvoor volgens IPLO een aanvraag voor een omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA). Voorbeeld van IPLO: als het omgevingsplan alleen wonen toestaat, is een aanvraag voor detailhandel in dat gebouw een BOPA-aanvraag. Het bevoegd gezag kan de vergunning verlenen «als de activiteit voldoet aan een evenwichtige toedeling van functies aan locaties». Of dat lukt, hangt af van de aanvraag; een vergunning is nooit gegarandeerd.

Eigen regels voor jouw perceel vind je in het Omgevingsloket onder «Regels op de kaart». Daar kun je ook zien of een vergunning of melding nodig is voor een (bouw)project en welke landelijke en lokale regels op een locatie gelden (Rijksoverheid, Het Omgevingsloket).

Chalet, tiny house en mantelzorgwoning

Voor een tiny house of een mobiele chalet hebben we op rijksoverheid.nl en iplo.nl geen eigen pagina gevonden. Het uitgangspunt blijft het bouwwerk uit de definitie hierboven en het omgevingsplan van de gemeente.

De mantelzorgwoning is wel geregeld, maar smal. Wordt een bijbehorend bouwwerk gebruikt voor huisvesting in verband met mantelzorg, dan gelden volgens art. 22.37, tweede lid van de bruidsschat de eisen: «in zijn geheel of in delen verplaatsbaar», een oppervlakte van niet meer dan 100 m2 en buiten de bebouwde kom. Het gaat om mantelzorg bij een bestaande woning. Voor wie daar niet onder valt, is dit geen route.

Een bijbehorend bouwwerk bij een woonwagen, of bij een bouwwerk voor recreatief nachtverblijf door één huishouden, valt buiten de vergunningvrije regeling voor bijbehorende bouwwerken (art. 22.36, onder a, onder 4°).

Camping en vakantiepark

Permanente kampeer- of caravanterreinen staan in Bijlage V van het Omgevingsbesluit (onderdeel M4); voor aanleg, wijziging of uitbreiding is het omgevingsplan het bijbehorende besluit. De gemeenteraad stelt voor het gehele grondgebied van de gemeente één omgevingsplan vast (Omgevingswet art. 2.4), dus ook voor een camping of vakantiepark. Een recreatiewoning op een park is, zoals Rijksoverheid schrijft, meestal alleen voor recreatie bedoeld.

Wat gebeurt er zonder vergunning?

De bestuursrechtelijke handhavingstaak omvat toezicht, klachtenbehandeling en het opleggen en ten uitvoer leggen van een bestuurlijke sanctie (Omgevingswet art. 18.1). Het bevoegd gezag kan een bestuurlijke boete opleggen bij overtreding van regels over bouwactiviteiten en het gebruik en in stand houden van bouwwerken (art. 18.12, eerste lid). Bedragen noemen we niet.

IPLO beschrijft twee handhavingsvormen. Bij een last onder bestuursdwang krijgt de overtreder eerst een redelijke termijn, de begunstigingstermijn, om zelf te herstellen; gebeurt dat niet, dan kan de overheid het doen en de kosten verhalen. Bij een last onder dwangsom krijgt de overtreder een dwangsom opgelegd voor het niet herstellen of het overtreden van de regel.

Een bouwwerk zonder de vereiste vergunning heeft nog een nadeel: de vergunningvrije gevallen van art. 2.27 en 2.29 Bbl gelden niet voor activiteiten aan een bouwwerk dat zonder de vereiste omgevingsvergunning of gereedmelding is gebouwd, in stand wordt gehouden of wordt gebruikt (Bbl art. 2.22, eerste lid).

Wie beslist, en wat vraag je de gemeente voordat je de grond koopt?

Het college van burgemeester en wethouders beslist op een aanvraag om een omgevingsvergunning voor één activiteit, tenzij een ander bestuursorgaan is aangewezen (Omgevingswet art. 5.8). Bij een activiteit waarvoor een omgevingsvergunning is vereist, berust de handhavingstaak bij het voor die vergunning bevoegde gezag (art. 18.2, tweede lid); in de overige gevallen bij het college (art. 18.2, vijfde lid).

Vraag de gemeente schriftelijk, vóór je tekent:

1. Wat zegt het omgevingsplan over dit perceel: bestemming of functieaanduiding, bouwvlak, wel of geen woonfunctie, maximale oppervlakte.
2. Mag er een stacaravan, mobiele chalet of tiny house staan, en voor welk gebruik: recreatief nachtverblijf, bedrijfswoning, mantelzorg of permanent wonen.
3. Is een omgevingsvergunning nodig, ook voor de technische bouwactiviteit (Bbl) en de omgevingsplanactiviteit, en zo ja welke.
4. Is een tijdelijke vergunning mogelijk, en voor welke termijn.
5. Is er een bepaling voor een BOPA als het omgevingsplan het gebruik niet toelaat.
6. Wat geldt er per datum: het tijdelijk deel van het omgevingsplan en de bruidsschat gelden uiterlijk tot 1 januari 2032, en gemeenten kunnen de regels eerder vervangen.

Bewaar het antwoord. Koop de grond niet voordat je een schriftelijk antwoord hebt.

Welke woningen kies je voor landbouwgrond of eigen grond?

Kies een eenheid op een chassis: die laat de mogelijkheid open om hem te verplaatsen als de gemeente geen toestemming geeft. Green Village Mobile Homes verkoopt tiny houses, nieuwe en tweedehands stacaravans en modulaire woningen, elk met een eigen pagina.

De prijzen komen uit de online catalogus: de prijs is inclusief levering in Nederland, btw apart vermeld. Het transport wordt georganiseerd door Mobile Home Logistic, is inbegrepen in de prijs en voor 100 % van de waarde van de woning verzekerd. Green Village heeft 5 winkels in 4 landen, met de hoofdwinkel in Maia (Portugal). Meer over leveringen in Nederland op de pagina stacaravans geleverd in Nederland; voor een eerste gesprek over wat op jouw grond kan, neem contact met ons op. Wie nog zoekt naar een verkoper vindt een overzicht in waar stacaravan kopen.

Veelgestelde vragen

Mag je een stacaravan op eigen grond zetten? Dat hangt af van het omgevingsplan van de gemeente. Zonder omgevingsvergunning is het verboden een omgevingsplanactiviteit (onder meer een activiteit in strijd met het omgevingsplan) of een bouwactiviteit te verrichten (Omgevingswet art. 5.1), tenzij een uitzondering geldt, zoals art. 22.27 onder b voor een bouwwerk voor recreatief nachtverblijf.

Is een omgevingsvergunning nodig voor een stacaravan of chalet? Dat hangt van het omgevingsplan en het gebruik af. Een bouwwerk dat in strijd is met het omgevingsplan vraagt een omgevingsvergunning voor een omgevingsplanactiviteit (Omgevingswet bijlage bij art. 1.1 en art. 5.1). De uitzondering in art. 22.27 onder b heft alleen de vergunningplicht van art. 22.26 op; het omgevingsplan blijft gelden.

Mag je permanent in een recreatiewoning wonen? Alleen als het omgevingsplan dat toestaat, of met een speciale vergunning; de gemeente bepaalt dat. Gemeenten moeten handhaven tegen onrechtmatige bewoning (Rijksoverheid, recreatiewoning).

Mag een stacaravan op landbouwgrond staan? Een landelijke regel die dat toestaat of verbiedt hebben we niet gevonden. Het omgevingsplan van de gemeente beslist. Past het gebruik niet in het plan, dan kan een BOPA-vergunning de route zijn (IPLO, BOPA op hoofdlijnen); verlening is niet gegarandeerd.

Hoe lang mag een tijdelijk bouwwerk blijven staan? Een tijdelijk bouwwerk heeft een instandhoudingstermijn van ten hoogste 15 jaar op dezelfde locatie (Bbl bijlage I); een vergunning voor de bouwactiviteit stelt een termijn van ten hoogste vijftien jaar (Omgevingsbesluit art. 10.23). Een vaste termijn speciaal voor stacaravans hebben we niet gevonden.

Wat is een mantelzorgwoning en mag die op mijn erf? Een bijbehorend bouwwerk voor mantelzorg moet in zijn geheel of in delen verplaatsbaar zijn, niet meer dan 100 m2 meten en buiten de bebouwde kom staan (bruidsschat art. 22.37, tweede lid). Dat geldt voor mantelzorg bij een bestaande woning.

Wat gebeurt er als ik zonder vergunning een chalet neerzet? Het bevoegd gezag kan een bestuurlijke boete opleggen (Omgevingswet art. 18.12) en handhaven met een last onder bestuursdwang of dwangsom (IPLO). Een bedrag noemen we niet.

Wat kost een stacaravan voor eigen grond? Het laagste prijsniveau per type, geleverd in Nederland, btw apart vermeld: tiny house vanaf € 8.900, tweedehands stacaravan vanaf € 8.900, nieuwe stacaravan vanaf € 11.950.

Bronnen

• Omgevingswet, art. 1.1 (bijlage), 2.4, 4.2, 5.1, 5.8, 18.1, 18.2, 18.12
• Besluit bouwwerken leefomgeving, art. 2.17, 2.18, 2.22, 2.25, 2.27 en bijlage I
• Omgevingsbesluit, art. 10.23 en bijlage V
• Invoeringswet Omgevingswet, art. 4.6
• Bruidsschat omgevingsplan (Stb. 2020, 400), art. 22.26, 22.27, 22.36, 22.37
• IPLO, Vergunningvrije bijbehorende bouwwerken
• IPLO, Bouwregels woning(en)
• IPLO, Woning(en)
• IPLO, Vergunningplichtige activiteiten in het omgevingsplan
• IPLO, BOPA ook tijdelijk mogelijk
• IPLO, BOPA op hoofdlijnen
• IPLO, Keuze BOPA of wijziging omgevingsplan
• IPLO, Handhaving onder de Omgevingswet
• Rijksoverheid, Mag ik permanent in een recreatiewoning wonen?
• Rijksoverheid, Het Omgevingsloket